Waarom ESG geen ‘project’ meer is, maar je fundament
De kerstboom is de deur uit, de goede voornemens zijn geformuleerd. Afgelopen weekeinde hebben we nog genoten van de sneeuw en vandaag plaagt hij ons. Het is immers voor de meesten de eerste werkdag van het nieuwe jaar en het was een aardige struggle om op je plaats van bestemming te komen. Ook dat is ondernemerschap en dus is de eerste tegenslag van dit jaar al weer overwonnen. Maar laten we eerlijk zijn: als ondernemer of directeur heb je weinig aan vage ambities. Je wilt een bedrijf dat toekomstbestendig is. En als we kijken naar het ondernemersklimaat van nu, is er één conclusie onvermijdelijk: ESG (Environmental, Social, Governance) is volwassen geworden.
Van de voorhoede naar het peloton
Lange tijd was duurzaamheid het terrein van de koplopers, de activisten en de pioniers. Maar die tijd ligt achter ons. Het ‘peloton’ is aangehaakt. In de meeste markten is ESG inmiddels een hygiënefactor geworden: je doet het niet meer om op te vallen, je doet het omdat je anders simpelweg niet meer meedoet. Het is onderdeel geworden van een solide, gezonde bedrijfsvoering.
De overheid liet het afweten, nu is het aan jou
Laten we de olifant in de kamer benoemen: 2025 was op politiek vlak een rommelig jaar. Wisselend beleid, onduidelijke regelgeving en een gebrek aan regie vanuit de overheid hebben voor veel ruis gezorgd.
Een goed voorbeeld hiervan was het uitstel en afbouw van de CSRD richtlijn middels het Omnibus pakket. Natuurlijk snap ik ook wel dat de CSRD wellicht wat te complex in elkaar zat voor kleinere bedrijven. Maar door het creëren van onduidelijkheid is veel onrust ontstaan en is veel van het al gedane werk teloor gegaan.
En hoe je het wendt of keert; er was absoluut wat te zeggen voor een uniforme rapportage standaard. IN de praktijk zien we dat bedrijven nu weer zijn overgeleverd aan de grillen van de markt.
Maar daar zit ook een onverwacht voordeel aan. Juist doordat de druk vanuit de overheid wegvalt, krijg jij als ondernemer de ruimte om je eigen stempel te drukken. Je verduurzaamt niet omdat een ambtenaar in Brussel het vraagt, maar omdat jij vanuit je eigen visie bepaalt wat goed is voor je bedrijf, je mensen en de wereld om je heen.
Wat wil de consument nu echt?
En wat betekent dat voor je volgende tender?
Het sentiment bij de consument lijkt soms grillig. In het nieuws hoor je over ‘duurzaamheidsmoeheid’ en zorgen over de portemonnee. Maar wie doorvraagt, ziet een ander beeld: de consument verwacht simpelweg dat bedrijven hun verantwoordelijkheid nemen. Het is geen ‘extraatje’ meer waar ze om vragen; het is de ondergrens geworden.
De ketenreactie: van consument naar inkoper Dit sentiment blijft niet beperkt tot de winkelstraat. Het vertaalt zich razendsnel door naar de boardroom van je grootste opdrachtgevers. Want die consument is ook de klant van jouw klant.
Inkopers en supply chain managers kijken vandaag de dag met een heel andere bril naar hun leveranciers. Waar vroeger alleen ‘prijs en kwaliteit’ op de scorecard stonden, zijn ESG-prestaties nu een harde wegingsfactor geworden in tenders en offertetrajecten.
Je ziet het overal:
-
Grote opdrachtgevers moeten rapporteren over hun volledige keten (Scope 3) en eisen daarom transparantie van jou.
-
Inkopers kiezen liever voor een partner die hun eigen duurzaamheidsdoelstellingen helpt te behalen, in plaats van een partner die een risico vormt voor hun reputatie.
-
Banken en verzekeraars koppelen hun voorwaarden steeds vaker aan je ESG-score.
Kortom: de consument ziet duurzaamheid als een vast gegeven, en de zakelijke markt heeft dat inmiddels vertaald naar keiharde inkoopvoorwaarden. Doe je niet mee op ESG-vlak? Dan sta je bij de volgende grote aanbesteding buitenspel, nog voordat je over de prijs hebt kunnen praten.
MKB: Het is makkelijker dan je denkt
Ik zie veel MKB-ondernemers worstelen. Ze denken dat ESG ingewikkeld, duur of alleen voor multinationals is. Dat is een misverstand dat we in 2026 echt achter ons moeten laten. De aansluiting vinden is makkelijker dan ooit. Er zijn inmiddels talloze eenvoudige, praktische oplossingen beschikbaar die direct impact maken op je bedrijfsvoering zonder dat het je nachtrust kost.
En het is juist dat MKB dat gezamenlijk zo’n grote impact heeft. En heeft het verleden ons niet geleerd dat innovatie juist uit deze groep ondernemers komt. Dus MKB-er; pak de bal op. Er is veel te winnen en te verliezen…
Een specifieke oproep aan Bestuurders en Toezichthouders
De essentie van ware sturing
Als bestuurder of lid van de Raad van Commissarissen (RvC) draag je een dubbele verantwoordelijkheid. Je stuurt niet alleen op financiële resultaten, maar ook op de lange termijn waardecreatie en de maatschappelijke impact van de organisatie. In het licht van de verschuiving van ESG van ‘nice-to-have’ naar ‘must-have’, is jullie rol meer dan ooit van vitaal belang.
De tijd dat duurzaamheid een ‘project’ was dat gedelegeerd kon worden aan een afdeling, is voorbij. ESG is nu een strategische pijler die integraal onderdeel moet zijn van de bedrijfsvoering, de risicobeheersing en de besluitvorming op het hoogste niveau.
Jullie rol is niet die van een passieve goedkeurder, maar van een actieve stuurman. Door ESG stevig op de agenda te plaatsen, dwing je niet alleen compliance af, maar creëer je ook duurzame waarde, versterk je de reputatie van je organisatie en draag je bij aan een veerkrachtige toekomst.
Pak die handschoen op. Gebruik je invloed om van ESG een onmisbaar onderdeel te maken van de governance-structuur. Want alleen dan leid je echt een organisatie die niet alleen vandaag presteert, maar ook morgen relevatie en impact heeft.
Een persoonlijke vraag aan de CEO
Waar sta je voor als de lichten uitgaan?
Ik spreek wekelijks directeuren en CEO’s, van familiebedrijven tot grote corporates. En hoewel hun markten verschillen, is er één fundamentele overtuiging die ze vrijwel allemaal delen. Als ik hen vraag: “Wil jij de leider zijn van een organisatie die de wereld vervuilt, mensen uitbuit of over de randen van de wet gaat om korte-termijnwinst te maximaliseren?” dan is het antwoord steevast een resoluut: Nee.
Niemand die ik spreek, wil dat op zijn geweten hebben. Integendeel. De intrinsieke motivatie is bijna altijd positief. Elke leider wil dat zijn organisatie het beter doet. We willen allemaal bouwen aan iets waar we trots op kunnen zijn, iets dat we met een gerust hart kunnen overdragen aan een volgende generatie.
De kloof tussen willen en doen Toch zit daar vaak de pijn. Want hoewel de wil er is, wordt de uitvoering vaak gesmoord in de waan van de dag, kwartaalcijfers of de angst voor complexe regelgeving. Maar laten we eerlijk zijn: ESG is in de kern niets anders dan de zakelijke vertaling van toekomstbestendig ondernemerschap.
Het gaat over integriteit. Over weten dat je toeleveranciers hun mensen eerlijk behandelen. Over het minimaliseren van je voetafdruk omdat je begrijpt dat grondstoffen eindig zijn. Het gaat over het leiden van een organisatie die niet alleen waarde ontttrekt aan de wereld, maar er ook daadwerkelijk waarde aan toevoegt.
Je legacy als leider Als CEO ben jij de bewaker van de cultuur en de koers. ESG is geen afvinklijstje voor de marketingafdeling; het is een reflectie van jouw waarden als leider. Wie wil er nou leiding geven aan een bedrijf dat de wereld slechter achterlaat?
In 2026 is de vraag niet meer of je duurzaam moet ondernemen, maar hoe je dat doet op een manier die past bij jouw unieke visie. Het is tijd om die intrinsieke wens — om het simpelweg goed te doen — om te zetten in strategische daden. Niet omdat het moet van de wetgever, maar omdat jij als leider niet anders wilt.
Mijn uitdaging voor jou
Goede voornemens zijn pas waardevol als ze worden omgezet in actie. Mijn vraag aan jou als ondernemer of directeur is simpel:
Is jouw bedrijfsvoering in 2026 al net zo solide als je ambities?
Stop met wachten op duidelijke signalen uit de politiek. Gebruik de huidige rust om je eigen koers te varen. Zet die stappen op het gebied van ESG, niet omdat het moet, maar omdat het simpelweg de enige manier is om een gezond en integer bedrijf te leiden.
